Son yıllarda sosyal medyanın hayatımızı neredeyse tamamen kuşatmasıyla birlikte, internet büyük ölçüde bir tüketim ve teşhir alanına dönüşmüş durumda. Etkileşim almak, görünür olmak ve birkaç saniyelik ilgi uğruna insanlar artık her şeyi kaydedip hiçbir süzgeçten geçirmeden paylaşabiliyor. Bu savrulmanın en rahatsız edici örneklerinden biri de, Alevi inancına ait semah görüntülerinin gelişigüzel ve bağlamından koparılmış şekilde her yerde karşımıza çıkmasıdır.
Öncelikle açıkça ifade etmek gerekir: Semah bir halk oyunu değildir. Semah, Alevi inancında cem erkânının ayrılmaz bir parçası olan, ibadet niteliği taşıyan kutsal bir ritüeldir. Bir başkası için başka anlam ifade edebilir veya hiç anlamı olmayabilir ama Alevi inancı için semah kutsaldır. Onu bu bağlamdan koparıp düğün salonlarına, eğlence mekânlarına, rakı sofralarına ya da sosyal medyada “içerik” malzemesine dönüştürdüğünüzde kültürel bir değer yaşatılmış olmaz; aksine inancın içi boşaltılır.
Ne yazık ki artık şu manzaralara sıkça rastlıyoruz: Bir yanda alkol masası kurulmuş, sohbetin ortasında “hadi bir semah dönelim” denilerek kalkılıyor. Düğünlerde, eğlencelerde köçek oynatır gibi semah dönüyorlar. Hatta insanların cenazesi varken bile, hiçbir erkân gözetilmeden semah dönüldüğüne şahit olunuyor. Saygısızlık ve bilinçsizlikten başka bir şey değil.
Evet, bu davranışları sergileyenler Alevi toplumu içinde çok küçük bir azınlıktır. Ancak yemeğin içindeki sinek misali, az olmalarına rağmen bıraktıkları etki mide bulandırıcıdır. Üstelik internet ortamına yüklenen her görüntünün kalıcı olduğu gerçeği ortadadır. Bugün “masum” diye paylaşılan bir video, yarın Alevilere yönelik alayların, çarpıtmaların ve kötü niyetli genellemelerin malzemesi haline gelmektedir.
Sonrasında ise şu döngü yaşanıyor: Başkaları semahla veya Alevilikle dalga geçtiğinde haklı olarak rahatsız oluyoruz, kırılıyoruz ve “semah ibadettir” diye açıklama yapmak zorunda kalıyoruz. Oysa bu açıklamayı sürekli yapmak zorunda kalmamızın nedeni, bizzat kendi içimizde bu sınırların yeterince korunmamasıdır. Semah ibadetin parçasıysa, bırakın ibadetin içinde kalsın. Oynayacak oyun mu yok?
İnanç, eğlencenin süsü değildir. İbadet, gösteri malzemesi hiç değildir. Semah; saygıyla, erkânıyla ve ait olduğu mekân ve anlam dünyası içinde var olduğunda semahtır. Aksi hâlde yapılan şey ne gelenek olur ne de inancı yaşatmak; yalnızca kutsalı sıradanlaştırmak olur.
Anahtar kelimeler; Alevi inancı ibadetleri, Alevilikte cem erkânı, Alevi kültürüne saygı, Alevi değerlerinin yozlaşması, Alevi inancının yanlış tanıtılması, semah neden halk oyunu değildir, semah her yerde dönülür mü, Alevi semahı düğünde olur mu, Alevi inancı ibadetleri, Alevilikte cem erkânı, semah nedir, kimler semah döner, kaç çeşit semah var, Alevilikte semahın önemi
0 Yorumlar